Welk wijnglas voor Italiaanse wijn?
Voor Italiaanse wijn gelden natuurlijk geen andere principes dan voor wijn uit Frankrijk, Spanje of andere wijnlanden. Toch is het interessant om enkele bekende Italiaanse wijnstijlen afzonderlijk te bekijken.
Italië kent een enorme diversiteit. Van frisse witte wijnen en verfijnde mousserende wijnen tot krachtige Amarone en langlevende Nebbiolo. Alleen al daarom bestaat er niet zoiets als één ideaal ‘Italiaans wijnglas’.
Ook hier kijken we vooral naar structuur, aromatische complexiteit, frisheid en de hoeveelheid ruimte die een wijn in het glas nodig heeft.
Barolo, Barbaresco en andere Nebbiolo
Nebbiolo is een bijzonder voorbeeld.
De druif kan wijnen voortbrengen die relatief licht van kleur zijn en tegelijkertijd hoge zuren, krachtige tannine en grote aromatische complexiteit bezitten. Jong kunnen rood fruit, rozen, viooltjes, kruiden en specerijen naar voren komen. Met flesrijping kunnen daar steeds meer aardse, gedroogde en tertiaire aroma’s bij komen.
Voor Barolo, Barbaresco en andere complexe Nebbiolo-wijnen is een ruime kelk met een naar boven toelopende vorm daarom een logische keuze.
De wijn krijgt voldoende ruimte voor aromatische ontwikkeling, terwijl de toelopende bovenzijde helpt om de aroma’s in het glas te verzamelen.
Juist bij Nebbiolo laat dit goed zien waarom kleur alleen weinig zegt over het geschikte wijnglas. Een wijn hoeft niet donker en zwaar te zijn om baat te hebben bij een ruime kelk.
Brunello di Montalcino en andere Sangiovese
Ook bij Sangiovese draait het niet alleen om kracht.
In een complexe Brunello di Montalcino kunnen hoge zuren, tannine, rood fruit, kruiden en aroma’s uit ontwikkeling en rijping samenkomen. Naarmate de wijn ouder wordt, kan die aromatische gelaagdheid verder toenemen.
Een ruime kelk die naar boven toe smaller wordt, biedt een goede combinatie van ruimte en concentratie.
Daarmee krijgt de wijn gelegenheid zich te ontwikkelen zonder dat de aroma’s in een zeer breed en open glas te gemakkelijk vervliegen.
Voor jongere en lichtere Sangiovese hoeft het glas niet automatisch even groot te zijn. Ook hier bepaalt de stijl van de wijn uiteindelijk de keuze.
Amarone della Valpolicella
Amarone della Valpolicella is doorgaans voller, krachtiger en alcoholrijker dan de voorgaande voorbeelden.
Een ruime kelk geeft zo’n wijn voldoende plaats om zijn aromatische complexiteit te tonen.
Maar juist bij een krachtige wijn is het niet vanzelfsprekend dat het allergrootste en meest open glas ook het beste glas is.
Een naar boven toelopende kelk helpt de aroma’s te verzamelen en kan voorkomen dat de wijn in een zeer breed glas aromatisch te diffuus wordt.
Ook bij Amarone zoeken we daarom naar een balans tussen ruimte en concentratie.
Etna Rosso
Etna Rosso laat een heel andere kant van Italiaanse rode wijn zien.
Wijnen waarin Nerello Mascalese een belangrijke rol speelt kunnen verfijning, frisse zuren, tannine en een uitgesproken aromatische gelaagdheid combineren.
Daar past een ruime maar elegante kelk bij.
Het doel is niet om de wijn groter of krachtiger te laten lijken, maar om voldoende ruimte te bieden aan zijn aromatische nuances en tegelijkertijd de verfijning te behouden.
Soave, Fiano en Greco
Italiaanse witte wijn laat misschien nog duidelijker zien waarom de regel ‘wit hoort in een klein glas’ te eenvoudig is.
Een frisse Soave kan uitstekend functioneren in een relatief compact glas waarin frisheid en precisie centraal blijven staan.
Een volle of rijpere Fiano of Greco di Tufo kan juist profiteren van iets meer ruimte. Naarmate een witte wijn meer structuur, complexiteit en aromatische gelaagdheid bezit, kan een ruimere kelk interessanter worden.
Dezelfde principes die we bij rode wijn gebruiken, kunnen dus ook bij complexe witte wijn relevant zijn.
Italiaanse mousserende wijn
Ook binnen Italiaanse mousserende wijn bestaan grote stijlverschillen.
Een frisse en fruitige mousserende wijn kan uitstekend functioneren in een relatief slank glas.
Bij een complexe Metodo Classico-wijn, waarbij naast fruit ook aroma’s uit langere rijping op de lie een belangrijke rol kunnen spelen, wordt meer ruimte interessant.
Een tulpvormige kelk of geschikt wijnglas kan dan meer van de wijn laten zien dan een zeer smalle flute.
Het doel blijft een balans tussen het behouden van de mousse en het kunnen waarnemen van de wijn zelf.